Het kindsdeel erfenis is een begrip dat voor veel mensen vragen oproept en vaak komt het pas ter sprake wanneer een ouder overlijdt. Toch is het goed om te weten wat hiermee bedoeld wordt als je te maken krijgt met een erfenis. Het kindsdeel is het deel van een erfenis waar je als kind van de overledene wettelijk recht op hebt. Of het nu om een klein of groot bedrag gaat, kennis hierover geeft rust en duidelijkheid in een emotionele periode.
Het recht van een kind op het erfdeel
Volgens de wet zijn kinderen altijd erfgenaam van hun vader of moeder. Dit betekent dat je recht hebt op een deel van de bezittingen van de ouder die is overleden. Dit deel wordt het kindgedeelte genoemd. Soms zijn er ook andere erfgenamen, zoals een partner van je ouder of broers en zussen. Toch blijft het zo dat elk kind recht heeft op het eigen aandeel, tenzij dit in een testament anders is geregeld. Het is goed om te weten dat deze regel altijd geldt voor biologische kinderen, maar vaak ook voor geadopteerde kinderen. Stiefkinderen horen hier niet automatisch bij, tenzij ze officieel zijn geadopteerd.
De rol van het testament en wie erft wat
Een testament kan invloed hebben op hoe de erfenis wordt verdeeld. In een testament mag iemand zelf aangeven wie precies welk gedeelte krijgt. Soms erft de partner van een ouder meer, dan krijgen de kinderen bijvoorbeeld geld pas later. Toch kan een kind niet helemaal worden buitengesloten. De wet geeft kinderen het zogenoemde legitieme portie dat altijd opgeëist mag worden. Dit is de helft van het normale erfdeel. De overledene mag verder met het andere gedeelte doen wat hij zelf wilde, bijvoorbeeld schenken aan een goed doel of aan een vriendin. Zonder testament wordt de erfenis verdeeld volgens vaste regels: de partner erft samen met de kinderen. Ook schulden horen bij een erfenis en deze worden dus ook verdeeld.
Wanneer mag je als kind je erfdeel opeisen?
Vaak krijg je niet meteen je volledige kindsdeel zodra een ouder overlijdt. Volgens de regels is het zo dat, als de langstlevende ouder nog leeft, deze meestal het eerste recht heeft op het bezit. Je krijgt je erfdeel pas wanneer ook deze ouder overlijdt. Dit is bedoeld om de achterblijvende ouder te beschermen, zodat hij of zij bijvoorbeeld gewoon in het huis kan blijven wonen. Als er een testament is, kan het soms anders zijn. Mocht je als kind geld nodig hebben uit de erfenis, bespreek dit dan met de overgebleven ouder of met de notaris. Je kunt soms eerder om je legitieme portie vragen, maar dat loopt niet altijd makkelijk. Er kunnen best ingewikkelde situaties ontstaan, zeker als er meerdere kinderen zijn, een samengesteld gezin, of als niet alles netjes op papier staat.
Hoe wordt het kindsdeel precies berekend?
Het berekenen van het kindsdeel hangt af van hoeveel kinderen er zijn en of er een partner is. Als er bijvoorbeeld drie kinderen zijn en een langstlevende partner, dan zijn er vier gelijke delen. De partner krijgt dan één deel en elk kind ook. Soms wordt de uitbetaling uitgesteld omdat de partner alles mag blijven gebruiken tot zijn of haar dood. Het kan dus zijn dat je lang moet wachten voordat je daadwerkelijk geld krijgt. Ook eventuele schenkingen die je als kind bij leven al hebt gehad, kunnen verrekend worden met je erfdeel. Welke waarde precies in de nalatenschap zit, bepaalt ook het notariskantoor. Bezittingen zoals een huis, spaargeld, auto, sieraden of schulden worden opgeteld en hiervan wordt per kind het juiste deel vastgesteld. Is er sprake van schulden? Dan krijg je als erfgenaam soms minder en moet je zelfs kiezen om de erfenis te weigeren.
Veelgestelde vragen over het kindsdeel erfenis
- Wat gebeurt er met het kindsdeel als één van de ouders nog leeft?
Wanneer één ouder overlijdt en de ander blijft leven, krijgt de langstlevende vaak het recht om alles te blijven gebruiken. Het kindsdeel wordt dan vastgelegd als ‘vordering’ op de langstlevende ouder. Kinderen krijgen hun deel pas na het overlijden van de laatste ouder.
- Kan een ouder ervoor kiezen om een kind niets te geven?
Een ouder kan in een testament bepalen dat een kind minder krijgt, maar elk kind heeft altijd recht op zijn of haar legitieme portie, een verplicht wettelijk minimum. Een kind kan dus nooit helemaal worden buitengesloten.
- Hoe weet je hoeveel het kindsdeel waard is?
De waarde van het kindsdeel wordt berekend door de totale waarde van alle bezittingen en schulden van de overledene te bepalen. Dit wordt gedaan door een notaris of de erfgenamen samen.
- Wat gebeurt er als er schulden zijn in de erfenis?
Zijn er schulden, dan worden deze eerst verrekend met de waarde van de erfenis. Erfgenamen krijgen dan minder of soms zelfs niets als de schulden hoger zijn dan het bezit.
- Wanneer kan je het kindsdeel opeisen?
Je kunt het kindsdeel meestal pas opeisen als beide ouders zijn overleden, tenzij in het testament anders staat. Soms is het bij dringende redenen mogelijk om het eerder te vragen, dit moet je bespreken met de notaris.
