Cosmetica is niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Van gezichtscrème tot lippenstift en van zonnebrandmiddel tot mascara: we smeren, wrijven en deppen het op onze huid zonder er vaak bij stil te staan wat er precies in zit. En dat is jammer, want de ingrediëntenlijst op de verpakking vertelt een interessant verhaal. Een van de meest besproken onderwerpen binnen de beautywereld is op dit moment de aanwezigheid van microplastics in huidverzorging en make-up. Maar er speelt meer dan alleen dat.
Microplastics in je dagcrème en zonnebrand
Microplastics zijn kleine stukjes plastic die kleiner zijn dan vijf millimeter. In verzorgingsproducten worden ze al jaren gebruikt omdat ze handig zijn. Ze zorgen er bijvoorbeeld voor dat uv-filters goed verdeeld zijn in een zonnebrandcrème. Zonder die gelijkmatige verdeling beschermen sommige plekken op je huid beter dan andere. Dat klinkt logisch, maar het probleem is dat deze plastic deeltjes na gebruik via het afvalwater in het milieu terechtkomen. Ze zijn zo klein dat zuiveringsinstallaties ze nauwelijks kunnen filteren. Daarna belanden ze in rivieren, de zee en uiteindelijk in dieren en planten. Wetenschappers vinden microplastics tegenwoordig zelfs in menselijk bloed en longweefsel. De Europese Unie heeft inmiddels wetgeving aangenomen die microplastics in schoonheidsproducten verbiedt, maar de uitfasering duurt nog jaren. Sommige organisaties en bedrijven vinden dat dit veel te langzaam gaat.
Hoe herken je microplastics op de verpakking
De ingrediëntenlijst op een verpakking kan behoorlijk verwarrend zijn. Microplastics verschijnen daar onder allerlei namen. Veelvoorkomende termen zijn polyethylene, polypropylene, nylon en acrylates copolymer. Het zijn allemaal vormen van synthetisch plastic. Wie plastic deeltjes wil vermijden, doet er goed aan de ingrediëntenlijst goed te lezen en deze termen te herkennen. Er zijn ook handige apps die je helpen bij het scannen van producten en het opsporen van verdachte stoffen. Naast microplastics zijn er ook zogenaamde vloeibare polymeren in huidverzorging te vinden. Die zijn niet zichtbaar als vaste plastic deeltjes, maar gedragen zich chemisch gezien vergelijkbaar en worden om dezelfde reden steeds vaker bekritiseerd.
Andere stoffen om op te letten in beauty en verzorging
Microplastics zijn niet de enige reden om kritisch naar de inhoud van je verzorgingsproducten te kijken. Parabenen zijn conserveermiddelen die lange tijd standaard werden gebruikt in make-up en huidverzorging. Ze voorkomen dat producten bederven, maar er is wetenschappelijke discussie over de invloed ervan op het hormoonstelsel. Steeds meer merken kiezen voor alternatieven, maar parabenen zijn nog lang niet uit alle producten verdwenen. Ook synthetische geurstoffen staan regelmatig in de spotlight. Ze kunnen bij gevoelige huid irritatie of allergische reacties veroorzaken. Op een etiket staan ze vaak simpelweg vermeld als “parfum” of “fragrance”, wat het moeilijk maakt te achterhalen welke stoffen er precies achter schuilgaan. Wie een gevoelige of reactieve huid heeft, kiest vaak bewust voor producten zonder toegevoegde geurstoffen.
Bewuster kiezen zonder alles overboord te gooien
Meer weten over wat er in je beauty producten zit, betekent niet dat je alles weg hoeft te gooien. Een goede eerste stap is het lezen van de ingrediëntenlijst, ook al lijkt dat in het begin ingewikkeld. Wie liever niet zelf uitzoekwerk doet, kan kiezen voor merken die transparant zijn over hun recepturen en die actief werken aan het verminderen van schadelijke stoffen. Certificeringen zoals “COSMOS organic” of “Natrue” geven aan dat een product aan strenge eisen voldoet op het gebied van ingrediënten en duurzaamheid. Tegelijk is het goed om te weten dat niet alles wat synthetisch is automatisch slecht is, en niet alles wat natuurlijk is automatisch veilig. Sommige plantaardige stoffen kunnen namelijk ook huidirritaties veroorzaken. Bewust kiezen gaat dus niet over het uitsluiten van hele categorieën, maar over het begrijpen van wat je op je huid smeert.
Veelgestelde vragen
Zijn alle synthetische ingrediënten in huidverzorging schadelijk?
Niet alle synthetische ingrediënten in huidverzorging zijn schadelijk. Sommige zijn uitgebreid onderzocht en worden als veilig beschouwd door wetenschappers en toezichthouders. Het gaat erom welk ingrediënt het is en in welke hoeveelheid het wordt gebruikt. Microplastics worden steeds meer geweerd vanwege de milieuschade, maar dat geldt niet voor alle synthetische stoffen.
Wat is het verschil tussen microplastics en vloeibare polymeren in beauty producten?
Microplastics zijn kleine vaste plastic deeltjes die zichtbaar kunnen zijn onder een microscoop. Vloeibare polymeren zijn synthetische stoffen die vloeibaar blijven maar chemisch gezien sterk lijken op plastic. Beide worden gebruikt in beauty producten en allebei staan ze ter discussie vanwege de mogelijke milieueffecten.
Mag je cosmetica met microplastics nog gewoon kopen in de EU?
In de Europese Unie is wetgeving aangenomen die microplastics in schoonheidsproducten verbiedt, maar de overgangsperiode duurt meerdere jaren. Dat betekent dat producten met microplastics nu nog wel te koop zijn. Wanneer een product precies van de markt moet, hangt af van het type product en de specifieke stof.
Hoe weet je of een product echt vrij is van schadelijke stoffen?
Een product dat vrij is van schadelijke stoffen herken je het makkelijkst aan erkende keurmerken zoals COSMOS organic of Natrue. Deze certificeringen controleren niet alleen de ingrediënten, maar ook de productieomstandigheden. Toch is het verstandig ook zelf de ingrediëntenlijst te lezen, want niet elk “natuurlijk” of “groen” label is officieel gecertificeerd.
